Z kart historii o Zbylitowskiej Górze.

    Państwo Wiślan pod koniec X wieku zostało podbite przez Piastów i weszło w skład tworzącego się Państwa Polskiego.

    Ziemia stałą się wyłączną własnością księcia, a zarządzał nią kasztelan, mający swoją siedzibę w nowopowstałym grodzie w Wojniczu .

    Książęta piastowscy ziemią uposażali klasztory, oraz nadawali ją swoim zasłużonym wojom. Kiedy Góra stała się własnością rycerskiego rodu Zbylitowskich herbu Strzemię nie udało się ustalić. Mogło to nastąpić w czasach panowania księcia Bolesława II Śmiałego. Rycerze herbu Strzemię należeli do straży przybocznej Bolesława i brali udział w zabójstwie biskupa krakowskiego Św. Stanisława .

    Bartosz Paprocki podaje ciekawą informację, że rycerz Zbylitus towarzyszył małoletniemu synowi księcia Bolesława powracającemu z Węgier .

    Zbylitowscy i ich spadkobiercy po „kądzieli” Kotowscy herbu Trzaska, Krzeszowie herbu Leliwa, Dembińscy herbu Rawicz, Moszczeńscy herbu Nałęcz i Żabowie herbu Kościesza władali Zbylitowską Górą do roku 1945, kiedy to utracili majątek w wyniku reformy rolnej.

    Najbardziej znanymi przedstawcielami rodziny Zbylitowskich byli poeci : Andrzej Zbylitowski dziedzic Góry i jego stryjecznych brat Piotr z Marcinkowic pod Sączem. Andrzej Zbylitowski (ok. 1565 – ok. 1608) był dworzaninem Stefan Batorego, a następnie Zygmunta III Wazy na którego dworze pełnił funkcję nadwornego stolnika .

    W swoich utworach kontynuował tradycję poezji ziemiańskiej, której najwybitniejszym przedstawicielem był Jan Kochanowski. Po powrocie do Zbylitowskiej Góry wydał poematy „Wieśniak” i „Żywot szlachcica na wsi” w których sławił życie na wsi i piękno okolic.